W Bogdance upamiętniono odkrywców i dokumentatorów Lubelskiego Zagłębia Węglowego

Wydarzenie było częścią sesji terenowej E 90. Zjazdu Naukowego Polskiego Towarzystwa Geologicznego i miało szczególny, symboliczny wymiar. Spotkanie odbyło się w roku dwóch ważnych rocznic: 70-lecia rozpoczęcia przez Oddział Górnośląski PIG-PIB prac badawczych nad Lubelskim Zagłębiem Węglowym oraz 50-lecia rozpoczęcia budowy kopalni w Bogdance.

Seminarium otworzyli prof. Krzysztof Szamałek, Dyrektor PIG-PIB i Szef Państwowej Służby Geologicznej, oraz Zbigniew Stopa, Prezes Zarządu LW „Bogdanka” S.A. Już pierwsze wystąpienia podkreśliły, że historia Lubelskiego Zagłębia Węglowego to nie tylko historia geologii, dokumentacji złóż i decyzji inwestycyjnych, ale przede wszystkim historia ludzi, którzy swoją wiedzą, determinacją i odwagą badawczą stworzyli fundament pod rozwój jednego z najważniejszych ośrodków górniczych w Polsce.

Po oficjalnym otwarciu odczytane zostały listy skierowane do uczestników wydarzenia. List od Wojewody Lubelskiego Krzysztofa Komorskiego oraz posła na Sejm RP Krzysztofa Bojarskiego odczytał Bartłomiej Zwolakiewicz, Zastępca Burmistrza Łęcznej. Głos zabrał również Łukasz Reszka, Starosta Powiatu Łęczyńskiego, który odczytał list okolicznościowy w obecności przedstawicieli samorządu lokalnego: Szymona Czecha – Wicestarosty Łęczyńskiego, Leszka Włodarskiego – Burmistrza Łęcznej, Andrzeja Chabrosa – Wójta Gminy Ludwin, Marty Kociuby – Wójt Gminy Cyców oraz Urszuli Hucz – Wójt Gminy Puchaczów. Obecność samorządowców podkreśliła, że historia Bogdanki i LZW jest nie tylko historią geologii i górnictwa, ale także historią rozwoju lokalnych wspólnot.

Ważnym elementem spotkania były wystąpienia osób, które patrzyły na historię Lubelskiego Zagłębia Węglowego nie tylko z perspektywy naukowej, ale również zawodowej i osobistej. Głos zabrał m.in. dr inż. Jerzy Markowski, były sekretarz stanu w Ministerstwie Przemysłu i Handlu, od lat związany z tematyką górnictwa i przemian tej branży w Polsce. Jego wypowiedź nadała spotkaniu szerszy kontekst, pokazując, że historia Bogdanki i LZW jest częścią większej opowieści o polskim górnictwie, kompetencjach technicznych, odpowiedzialności państwa za zasoby i znaczeniu własnych surowców dla bezpieczeństwa gospodarczego kraju.

Bogdanka jest dowodem, że w górnictwie najważniejsze decyzje zapadają na długo przed pierwszą toną węgla. Najpierw jest odwaga geologów, potem dokumentacja, projekt, budowa i dopiero na końcu kopalnia, która zmienia region na pokolenia

– podkreślał Jerzy Markowski.

Szczególne znaczenie miały słowa dr. inż. Albina Zdanowskiego – świadka i uczestnika procesu dokumentowania złóż Lubelskiego Zagłębia Węglowego. Jego obecność nadała wydarzeniu wyjątkowo osobisty charakter. Była przypomnieniem, że za każdą dokumentacją, każdym odwiertem, każdym opracowaniem geologicznym i każdą decyzją stoją konkretni ludzie, ich praca, odpowiedzialność i wiara w sens podejmowanego wysiłku.

Następnie rozpoczęła się część referatowa poświęcona odkrywcom i dokumentatorom Lubelskiego Zagłębia Węglowego. Jej celem było przypomnienie roli osób, które przez lata prowadziły badania, dokumentowały złoża, przygotowywały projekty i tworzyły podstawy pod powstanie nowoczesnego ośrodka górniczego na Lubelszczyźnie. To właśnie dzięki ich pracy naukowe hipotezy, odwierty, profile geologiczne i dokumentacje z czasem przekształciły się w jedną z najważniejszych inwestycji przemysłowych regionu.

W części referatowej uczestnicy mogli wysłuchać wystąpień poświęconych historii odkrycia złóż, ewolucji badań i dokumentacji Lubelskiego Zagłębia Węglowego oraz szerszej perspektywie surowcowej regionu. Prof. Krzysztof Szamałek przedstawił drogę lubelskiego węgla „od naukowej dedukcji do zagłębia górniczego”. Głos zabrali również m.in. dr inż. Albin Zdanowski i Andrzej Piotrowski, którzy przybliżyli pamięć odkrycia złóż LZW w Państwowym Instytucie Geologicznym, a także przedstawiciele środowiska naukowego związani z badaniami nad historią i przyszłością regionu.

Seminarium zakończyła dyskusja, która szybko wykroczyła poza formalne ramy naukowego podsumowania. Stała się sentymentalną wycieczką do przeszłości — do początków istnienia Lubelskiego Zagłębia Węglowego, pierwszych badań, pierwszych odkryć, pierwszych decyzji i pierwszych ludzi, którzy uwierzyli, że na Lubelszczyźnie może powstać nowoczesny ośrodek górniczy. Wspomnienia uczestników pokazały, że historia LZW nie jest zamkniętym rozdziałem w archiwach, lecz żywą pamięcią środowiska geologicznego, górniczego i regionalnego.

Kulminacyjnym punktem wydarzenia było uroczyste odsłonięcie tablicy upamiętniającej odkrywców i dokumentatorów Lubelskiego Zagłębia Węglowego. Tablica, umieszczona w Cechowni LW „Bogdanka” S.A., ma być trwałym znakiem pamięci o osobach, które swoją wiedzą, pracą i odwagą badawczą dały początek historii lubelskiego węgla. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele PIG-PIB, LW „Bogdanka” S.A., środowiska naukowego i górniczego, rodziny osób związanych z dokumentowaniem złóż oraz świadkowie początków LZW.

W akcie odsłonięcia tablicy udział wzięli m.in. prof. Krzysztof Szamałek, Dyrektor PIG-PIB i Szef Państwowej Służby Geologicznej, prof. Krzysztof Galos, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska oraz Główny Geolog Kraju, Zbigniew Stopa, Prezes Zarządu LW „Bogdanka” S.A., a także córki doc. Józefa Porzyckiego i dr inż. Albin Zdanowski. Obecność prof. Krzysztofa Galosa podkreśliła wymiar uroczystości oraz znaczenie badań geologicznych dla rozwoju regionu i bezpieczeństwa surowcowego kraju.

Odsłonięcie tablicy miało wymiar nie tylko symboliczny, ale również bardzo osobisty. Po uroczystym akcie głos zabrała córka doc. Józefa Porzyckiego, jednego z najważniejszych dokumentatorów Lubelskiego Zagłębia Węglowego, oraz dr inż. Albin Zdanowski, świadek i uczestnik procesu dokumentowania złóż LZW. W swoich wystąpieniach wyrazili wdzięczność za upamiętnienie osób, których praca, wiedza i determinacja stworzyły podstawy pod rozwój Lubelskiego Zagłębia Węglowego oraz samej Bogdanki. 

Dzisiejsze spotkanie pokazało, że historia Bogdanki to nie tylko historia przedsiębiorstwa. To także historia nauki, regionu, polskiej geologii i górnictwa. To opowieść o ludziach, którzy potrafili zobaczyć więcej, niż wskazywały ówczesne realia, i konsekwentnie pracowali nad tym, aby naukowa hipoteza stała się rzeczywistością. Dzięki ich pracy Lubelskie Zagłębie Węglowe stało się jednym z najważniejszych elementów gospodarczej tożsamości regionu, a Bogdanka — symbolem nowoczesnego, efektywnego i odpowiedzialnego górnictwa.

Wydarzenie miało także wymiar współczesny. Przypomniało, że pytanie o surowce Lubelszczyzny nie należy wyłącznie do przeszłości. Tak jak kilkadziesiąt lat temu odwaga geologów, dokumentatorów i projektantów doprowadziła do powstania Bogdanki, tak dziś odpowiedzialne rozpoznawanie potencjału surowcowego regionu pozostaje ważnym elementem myślenia o przyszłości gospodarki, energetyki i bezpieczeństwa państwa. Tablica odsłonięta w Cechowni nie zamyka więc historii Lubelskiego Zagłębia Węglowego. Przeciwnie — przypomina, że wielkie projekty zaczynają się od ludzi, którzy potrafią zadać właściwe pytanie, zebrać dane i konsekwentnie iść za wynikiem badań.